1200 lira ile geçim sağlanır mı?

Bahattin Turan

[email protected]

25.12.2021 16:23:19

Geçtiğimiz hafta Ağrı’ya gittim. Orada iletişim kurduğum bazı insanların aktardıkları ciddi sıkıntılar üzerine böyle bir yazı yazmaya karar verdim.

Ağrı valiliğince yapılan 27.04.2020 tarihli resmi açıklamanın bir paragrafını öncelikle sizinle paylaşmak istiyorum. Ve yazıma bu açıklama üzerinden devam etmek yazının içeriği bakımından oldukça önemli.

 İçişleri Bakanımız Sayın Süleyman Soylu’nun katılımları ile ilimizde Ağrı Valiliği tarafından hayata geçirilen Ağrı Tekstilkent projesinin 11.000 kişinin istihdam edileceği fabrikaların açılışı ve 6.000 kişinin istihdam edileceği fabrikanın Temel Atma Töreni gerçekleşti.”

Şimdi yazımı okuyan değerli okuyucu şöyle düşünebilir. 11.000 kişi istihdam edilecek ve 6000 kişinin istihdam edileceği bir fabrika açılmış. İşsizliğin en yoğun olduğu Ağrı için çok güzel bir proje diyebilir. Bu aslında madalyonun görünen yüzü, ben madalyonun görünmeyen yüzünü sizlere sunacağım. Bilgi aldığım insanların gerçek ismini vermeyi uygun bulmuyorum, hali hazırda oralarda çalıştıkları için bu ileriki süreçte onlara sıkıntı yaratabilir. Bu yüzden isim vermeden bu yazıyı derli toplu şekilde sizlere aktarmaya çalışacağım.

Asgarî ücret 2020’de 2324 liraydı. 2021 de 2850 lira ve 2022 senesi içinde 4253 lira oldu. Buraya kadar da her şey akışında ilerliyor. Ve geldik madalyonun diğer yüzüne:

Bu fabrikalarda çalışanların % 80’i asgarî ücretin altında çalıştırılıyor. Burada büyük bir hak gaspı bulunuyor. Yukarda farklı tarihlerde belirlenen asgarî ücreti sizlerle paylaştım. Asgari ücret işe yeni başlayan vasıfsız bir işçinin alacağı net ücrettir. Fakat durum Tekstil Kentlerin yoğun olarak açıldığı Kürt illerinde hiçte böyle değil.

Meseleye Tekstil üzerinden bakacak olursak ki mecburen tekstil, onun dışında yapılacak bir iş yok hali hazırda. Tekstilde reşme overlok singer ütü ponterez vb. gibi makinalar bulunmakta. Batıda bir ütücünün aylık alacağı net ücret her zaman asgarî ücretin üstündedir. Bunun örneklerini sayarsak İstanbul, Samsun, Ordu, Tekirdağ vb. yerlerde bu ücret uygulanıyor. Ve devlet bizzat bu işin üstünde duruyor.

Ama batıdan doğuya gelince işin rengi epey değişiyor. Diyarbakır, Mardin, Batman ve Ağrı gibi yerlerde bu ücret % 50ye kadar düşüyor.

Ağrı’da var olan bir firma yaptığı açıklamada şöyle diyor:

Ağrı’da 5000 kişilik istihdam projesi adı altında verilen 1200 lira maaşla, bu ücretlerle değil 5000 kişi, 10.000 kişilik yer açılır. Ayrıca ekstra mesai durumunda zorunlu mesaiye kalıyorlar ve mesainin saat başı ücreti 5 lira. Düşünebiliyor musunuz? Mesai ücreti aldıkları maaşın 1,5 katı bile değil. Saat bazında hesaplandığında halk ekmek 1,75 lira iken normal ekmek 2,5 lira halk ekmeğinde sabah şafak sökmeden gidip kuyruğa girersen alma şansın oluyor, giremezsen veya geç kalırsan halk ekmeği yerine diğer fırınlardan almak durumunda kalıyorsun. Bu kadar fahiş fiyatlar ortadayken 1200 lira neye yetecek bunu sorgulamakta yarar var. Geçtiğimiz günlerde Ağrı Belediye Başkanı Savcı Sayan burada büyük atılımlar yaptık diye övünürken bu fiyatlardan haberi var mıdır? Sayın Başkan kendi yakınını 1200 liraya çalıştırır mı? Veya böylesi bir düşük ücrete kendisi çalışır mı? Kendisine sormak isterdim.

Ben bireysel olarak ve destek olurlarsa oradaki siyasi parti ve STK’ler aracılığı ile bu konunun TBMM ve Türkiye gündemine girebilmesi için elimden gelen bütün gayreti göstereceğim. Ben orada bulunan tekstil firmalarına sesleniyorum siz evladınızı 1200 liraya çalıştırır mısınız? Bu yaptığınız hak gaspıdır. Hak gaspı demek bile hafif kalıyor bu yapılan aslında düpedüz emek hırsızlığıdır.

Bu hırsızlığı bir an önce bırakın insanlar evlerine rahatça ekmek götürebilsinler.

Şîrove Bike

MAKALELER

EN ÇOK OKUNANLAR
×